मध्यरात्रीची मॅगी

17 वर्षांच्या कबीरची बोर्डाची परीक्षा तीन आठवड्यांवर आहे. वेळ वाचवण्यासाठी तो नाश्ता टाळतो, दुपारी एक सामोसा खातो, आणि संध्याकाळपर्यंत त्याला कडकडून भूक लागते. मध्यरात्री अभ्यास करताना तो नूडल्स आणि बिस्किटांची पाकिटे खा…

17 वर्षांच्या कबीरची बोर्डाची परीक्षा तीन आठवड्यांवर आहे. वेळ वाचवण्यासाठी तो नाश्ता टाळतो, दुपारी एक सामोसा खातो, आणि संध्याकाळपर्यंत त्याला कडकडून भूक लागते. मध्यरात्री अभ्यास करताना तो नूडल्स आणि बिस्किटांची पाकिटे खातो, सोबत एनर्जी ड्रिंक्स. त्याचा फोन शेजारी असतो आणि तो दोन वाजेपर्यंत संदेशांना उत्तरे देत राहतो.

तो वर्गात झोपी जातो, त्याचे हात थोडे थरथरतात, आणि आईने जेवलास का विचारल्यावर तो तिच्यावर चिडतो. प्रत्येक वाईट गेलेल्या चाचणीनंतर तो आणखी गोड खातो आणि त्याला अपराधी वाटते. तो म्हणतो, "मला नीट झोपायला किंवा जेवायला वेळ नाही, परीक्षेनंतर विश्रांती घेईन."

विज्ञानाचे शिक्षक असलेले त्याचे काका भेटायला येतात आणि त्यांना एनर्जी ड्रिंकचे डबे दिसतात. ते व्याख्यान देत नाहीत. ते समजावतात की मेंदू साखरेच्या उसळ्यांवर नव्हे तर स्थिर इंधनावर चालतो, आणि दिवसभर शिकलेले झोपेत साठवले जाते. ते मिळून एक योजना रेखाटतात: प्रथिनांसह व्यवस्थित नाश्ता, टेबलावर पाणी, सुकामेवा आणि फळांचा अल्पोपाहार, दुपारपर्यंत कॅफिन बंद, अकरानंतर फोन आवाक्याबाहेर, आणि रोज संध्याकाळी तीस मिनिटे क्रिकेट किंवा फेरफटका.

आठवडाभरानंतरही कबीरला काळजी वाटते, पण तो कमी अस्वस्थ असतो आणि वाचलेले जास्त लक्षात राहते. त्याची आई शांतपणे त्याच्या टेबलावर फळांची वाटी ठेवते. त्याला अजूनही परीक्षेची धास्ती आहे, तरीही तो म्हणतो, "माझे डोके अधिक स्वच्छ असल्यासारखे वाटते."

ते कसे ओळखावे

• जेवण टाळणे आणि त्यानंतर रात्री उशिरा भरपूर खाणे आणि एनर्जी ड्रिंक्स.

• जेवणातील अंतराशी जोडलेले मनःस्थितीतील चढउतार, चिडचिड, थरथर किंवा कमी एकाग्रता.

• भुकेमुळे नव्हे तर ताण किंवा अपराधीपणा शांत करण्यासाठी खाणे.

• उशिरा झोपणे, थकून जागे होणे आणि कॅफिनवर अवलंबून राहणे.

• अभ्यासाच्या काळात कोणतीही शारीरिक हालचाल किंवा दिवसाचा प्रकाश नसणे.

ही कथा काय स्पष्ट करते

रक्तशर्करेतील चढउतार, कॅफिन आणि कमी झोप यांमुळे मनःस्थिती आणि लक्ष बिघडते. प्रकरणाची कल्पना अशी आहे की नियमित जेवण, पाणी, झोप आणि हालचाल मेंदूला आधार देतात, विशेषतः ताणाखाली.

संभाव्य मूळ कारणे

• परीक्षेचा दबाव आणि अपयशाची भीती.

• रक्तशर्करेत चढउतार निर्माण करणारे अनियमित जेवण.

• अतिरिक्त कॅफिन आणि साखर.

• झोप लांबवणारा रात्री उशिराचा स्क्रीनचा वापर.

• सामना करण्याचा मार्ग म्हणून भावनिक खाणे.

काय करावे

1. प्रथिने आणि तंतुमय पदार्थांसह नियमित जेवण द्या; दीर्घ अंतर टाळा.

2. पाणी आवाक्यात ठेवा आणि एनर्जी ड्रिंक्स व गोड पदार्थ कमी करा.

3. दुपारच्या सुरुवातीपर्यंत कॅफिन बंद करण्याची वेळ ठरवा.

4. झोप, जेवण आणि हालचालीचे छोटे विराम यांचा समावेश असलेले अभ्यासाचे वेळापत्रक तयार करा.

5. झोपण्यापूर्वी एक तास फोन अंथरुणापासून दूर ठेवा.

6. अपराधीपणा, अतिखाणे किंवा कडक डायटिंग वाढत असल्यास लक्ष ठेवा.

कोणाचा सल्ला घ्यावा

• थकवा, थरथर किंवा वजनातील बदल चालू राहिल्यास फॅमिली डॉक्टर.

• परीक्षेचा ताण असह्य वाटल्यास शाळेचा समुपदेशक.

• खाणे गुप्त, टोकाचे किंवा त्रासदायक झाल्यास मानसशास्त्रज्ञ किंवा डॉक्टर.

काय करावे आणि काय करू नये

कसे वागावे आणि संवाद साधावा

• दोष न देता बोला: "परीक्षा जड आहेत हे मला माहीत आहे. तुझ्यासाठी जेवण सोपे कसे करू?"

• आदेश देण्याऐवजी विचारा: "कॅफिनशिवाय जागे राहायला तुला कशाने मदत होते?"

• गुणांचे नव्हे, प्रयत्नांचे कौतुक करा.

• सल्ला देण्यापूर्वी पूर्ण ऐकून घ्या.

सर्व 35 प्रकरणे · खऱ्या आयुष्यातील 183 कथा · मनासाठी 61 हिंदू श्लोक · सर्वांसाठी मानसशास्त्र – मानसिक आरोग्य मालिका