माया स्थिर बसत नाही, की यापेक्षा जास्त काही आहे?

हैदराबादची आठ वर्षांची माया हिला तिच्या शिक्षिकेने आळशी आणि निष्काळजी म्हटले होते. ती आपल्या वस्तू हरवायची, खिडकीबाहेर टक लावून पाहायची आणि कधीकधी शाळेपूर्वी रडायची. तिच्या आई-वडिलांना, नेहा आणि सुरेशला, वाट पाहायला सांग…

हैदराबादची आठ वर्षांची माया हिला तिच्या शिक्षिकेने आळशी आणि निष्काळजी म्हटले होते. ती आपल्या वस्तू हरवायची, खिडकीबाहेर टक लावून पाहायची आणि कधीकधी शाळेपूर्वी रडायची. तिच्या आई-वडिलांना, नेहा आणि सुरेशला, वाट पाहायला सांगितले गेले. वर्षभरानंतरही काहीच सुधारले नव्हते, आणि माया आपण मूर्ख आहोत असे म्हणू लागली होती.

शेवटी नेहा मायाला एका बालरोगतज्ज्ञाकडे घेऊन गेली. डॉक्टर मायाशी हळुवारपणे बोलल्या, खेळताना तिचे निरीक्षण केले आणि गर्भधारणा, सुरुवातीचा विकास, झोप आणि कुटुंबाबद्दल विचारले. त्यांनी शाळेला अहवाल पाठवायला सांगितले आणि दोन्ही पालकांना आणि शिक्षिकेला एक प्रश्नावली दिली.

डॉक्टरांनी समजावले की मुले आपल्या भावना नेहमीच शब्दांत सांगू शकत नाहीत, म्हणून मूल्यमापनात मूल आणि काळजीवाहकांच्या मुलाखती, शाळेची माहिती, निरीक्षण आणि कधीकधी शिकण्याच्या किंवा लक्षाच्या चाचण्या यांचा समावेश असतो. त्यांनी श्रवण, दृष्टी आणि झोपेच्या समस्याही वगळल्या.

नंतर एका क्लिनिकल सायकॉलॉजिस्टने मायाचे लक्ष आणि शिकणे यांचे मूल्यमापन केले आणि तिला विशिष्ट शिकण्याची अडचण आणि लक्षाच्या समस्या, तसेच काही चिंता असल्याचे आढळले. नेहा म्हणाली, 'आम्ही वाट पाहिली नसती तर बरे झाले असते.' डॉक्टरांनी उत्तर दिले की लवकर मदत चांगले परिणाम देते, आणि आजचा दिवस चांगला आहे. शाळेतील बदल, कुटुंबासाठी योजना आणि नियमित आढावा सुरू झाले, आणि प्रौढांनी तिच्याशी बोलण्याची पद्धत बदलल्यावर मायाची मनःस्थिती सुधारली.

ते कसे ओळखावे

• कोणत्याही मूल्यमापनाशिवाय आळशी, निष्काळजी किंवा खोडकर असे लेबल लावलेले मूल.

• घर आणि शाळा दोन्हीकडे महिनोन्महिने टिकणाऱ्या अडचणी.

• अश्रू, कमी आत्मविश्वास किंवा शाळा टाळणे.

• समस्या चालू असताना पालकांना 'वाट पाहा' असा सल्ला मिळणे.

• श्रवण, दृष्टी, झोप किंवा शिकण्याच्या समस्या यांसारखी संभाव्य लपलेली कारणे.

ही कथा काय स्पष्ट करते

मूल, पालक, शाळा, निरीक्षण, विकासाचा इतिहास आणि चाचण्या यांच्या साहाय्याने मुलांचे मूल्यमापन कसे होते, आणि खूप वाट पाहिल्याची किंमत मुलाला का मोजावी लागते, हे ही कथा दाखवते.

संभाव्य मूळ कारणे

• विशिष्ट शिकण्याच्या किंवा लक्षाच्या अडचणी.

• वारंवार टीकेमुळे येणारी चिंता किंवा कमी आत्मविश्वास.

• लक्षात न आलेल्या श्रवण, दृष्टी किंवा झोपेच्या समस्या.

• कुटुंबाचा किंवा शाळेचा ताण.

• लवकर मूल्यमापनाचा अभाव आणि मुलाच्या वर्तनाबद्दलचा गैरसमज.

काय करावे

1. घरी तुम्हाला काय दिसते आणि ते केव्हा सुरू झाले ते लिहून ठेवा.

2. शाळेकडे नेमकी उदाहरणे आणि लेखी अहवाल मागा.

3. मुलाला निवांत आणि माहिती देऊन बालरोगतज्ज्ञ किंवा बालतज्ज्ञाकडे जा.

4. गर्भधारणेपासून आणि सुरुवातीच्या वर्षांपासूनचा विकासाचा इतिहास सांगा.

5. मूल्यमापनाचा भाग म्हणून श्रवण, दृष्टी आणि झोप तपासा.

6. बदलांबाबत शाळेसोबत काम करा आणि प्रगतीचा आढावा घ्या.

कोणाचा सल्ला घ्यावा

• पहिल्या मूल्यमापनासाठी आणि शारीरिक तपासण्यांसाठी बालरोगतज्ज्ञ किंवा फॅमिली डॉक्टर.

• विकास आणि शिकण्याच्या मूल्यमापनासाठी क्लिनिकल सायकॉलॉजिस्ट किंवा बाल मानसोपचारतज्ज्ञ.

• वर्गातील आधारासाठी शाळेचा समुपदेशक किंवा विशेष शिक्षक.

• मूल स्वतःला इजा करण्याबद्दल बोलल्यास किंवा धोक्यात असल्यास आपत्कालीन सेवा किंवा रुग्णालय.

काय करावे आणि काय करू नये

कसे वागावे आणि संवाद साधावा

• मुलाला: 'तू अडचणीत नाहीस. तुला काय कठीण जाते ते आम्हाला समजून घ्यायचे आहे.'

• तिचे शब्द आणि खेळ न सुधारता ऐका आणि पाहा.

• इतरांसमोर तिच्यावर लेबल लावणे टाळा.

• शिक्षकांना: 'आपल्या प्रत्येकाच्या लक्षात काय येते ते आपण एकमेकांना सांगू शकतो का?'

• तुमचा आवाज शांत आणि प्रोत्साहन देणारा ठेवा.

सर्व 35 प्रकरणे · खऱ्या आयुष्यातील 183 कथा · मनासाठी 61 हिंदू श्लोक · सर्वांसाठी मानसशास्त्र – मानसिक आरोग्य मालिका