कधीच न संपणारा इनबॉक्स

चेन्नईतील एका कंपनीत टीम लीड असलेली छत्तीस वर्षांची अंजली प्रत्येक विनंती स्वीकारायची. ती उशिरापर्यंत काम करायची, पहाटे संदेशांना उत्तरे द्यायची आणि दोन वर्षे तिने रजा घेतली नव्हती. तिचा बॉस तिचे कौतुक करायचा. आतून तिला …

चेन्नईतील एका कंपनीत टीम लीड असलेली छत्तीस वर्षांची अंजली प्रत्येक विनंती स्वीकारायची. ती उशिरापर्यंत काम करायची, पहाटे संदेशांना उत्तरे द्यायची आणि दोन वर्षे तिने रजा घेतली नव्हती. तिचा बॉस तिचे कौतुक करायचा. आतून तिला वाटायचे की आपण एक तोतया आहोत आणि आपले पितळ उघडे पडेल.

तिच्या कामातील आनंद संपला. झोप तुटक झाली, ती मुलांवर चिडू लागली, आणि प्रत्येक ईमेल वाघासारखा वाटू लागला. एका अहवालातील छोट्याशा चुकीने ती थरथरली. तिच्या मनात शांतपणे विचार आला की आपल्याशिवाय आपले कुटुंब अधिक सुखी राहील.

एका विश्वासू सहकाऱ्याच्या हा बदल लक्षात आला आणि तो म्हणाला, "खरंच कशी आहेस तू?" अंजली रडली. तिने व्यवस्थापकाला सांगितले की तिच्यावर अतिभार आहे, आणि त्यांनी मिळून कमी कामे आणि स्पष्ट प्राधान्यक्रम असलेली वास्तववादी योजना आखली. तिने रजा घेतली आणि डॉक्टरांना भेटली, ज्यांनी तिच्या उदास मनःस्थितीवर उपचार केले आणि तिच्याशिवाय कुटुंब अधिक सुखी राहील या विचाराबद्दल तिच्याशी बोलले. बर्नआउट म्हणजे सावरल्याशिवायचा दीर्घकालीन भार आहे, कमकुवत स्वभाव नव्हे, हे अंजली शिकली.

काही महिन्यांनंतरही अंजलीचे काही आठवडे व्यस्त जातात, पण ती ठरावीक वेळी निघते, आणि रजा घेते. तिचा व्यवस्थापक आता नियमितपणे विचारपूस करतो आणि टीम खरोखर कशी आहे ते विचारतो. अंजलीने आपल्या यशाची यादी लिहायला सुरुवात केली, आणि तोतयेपणाची भावना आली की ती ती वाचते. ती म्हणाली की मदत मागितल्याबद्दल तिला लाजेची अपेक्षा होती, आणि त्याऐवजी आदर मिळाला.

ते कसे ओळखावे

• सततचा थकवा, आनंद हरवणे आणि कामाबद्दल उदासीनता.

• दीर्घ तास काम, कधीच रजा न घेणे आणि पितळ उघडे पडण्याची भीती.

• अपुरी झोप, चिडचिड आणि चुका.

• यशाला कमी लेखणे आणि स्वतःला सिद्ध करण्यासाठी जास्त काम करणे.

• आपण नसलो तर चांगले होईल असे विचार, ज्यांना तातडीच्या मदतीची गरज असते.

ही कथा काय स्पष्ट करते

ही कथा अतिभार, बर्नआउट आणि तोतयेपणाच्या भावना दाखवते, आणि रजा घेणे आणि डॉक्टरांना भेटणे ही जबाबदारीची लक्षणे का आहेत हे दाखवते. व्यवस्थापकाची विचारपूस दिशा बदलू शकते.

संभाव्य मूळ कारणे

• सावरण्यासाठी वेळ नसलेला दीर्घकालीन अतिभार आणि अस्पष्ट भूमिका.

• परिपूर्णतावाद आणि पितळ उघडे पडण्याची भीती.

• अपुरी झोप आणि काम व घर यांच्यात सीमा नसणे.

• नाही म्हणणे असुरक्षित वाटणारी संस्कृती.

काय करावे

1. भाराला नाव द्या: तास, कामे, भूमिकेची स्पष्टता आणि कोण मदत करू शकेल.

2. आधी झोपेचे रक्षण करा, मग सावरण्याचा असा एक वेळ जोडा जो छुपे काम नसेल.

3. तुमच्या व्यवस्थापकाशी प्रामाणिकपणे बोला आणि वास्तववादी उद्दिष्टे आणि प्राधान्यक्रमांवर एकमत करा.

4. रजा घ्या; उदास मनःस्थिती किंवा थकवा टिकून राहिल्यास डॉक्टर किंवा समुपदेशकाला भेटा.

5. तुमच्या यशाच्या पुराव्यांची स्वतःला आठवण करून द्या आणि त्या भावनेबद्दल विश्वासू सहकाऱ्यांशी बोला.

6. आपण नसलो तर चांगले होईल असे विचार येत असल्यास आत्ताच कोणालातरी सांगा आणि स्थानिक आपत्कालीन क्रमांकाशी संपर्क साधा किंवा जवळच्या रुग्णालयात जा.

कोणाचा सल्ला घ्यावा

• थकवा, झोप आणि उदास मनःस्थितीसाठी फॅमिली डॉक्टर.

• बर्नआउट आणि परिपूर्णतावादासाठी समुपदेशक किंवा क्लिनिकल सायकॉलॉजिस्ट.

• कामाच्या ठिकाणचे HR किंवा कर्मचारी समुपदेशन सेवा.

• स्वतःला इजा करण्याच्या किंवा आत्महत्येच्या विचारांसाठी आपत्कालीन सेवा किंवा जवळचे रुग्णालय.

काय करावे आणि काय करू नये

कसे वागावे आणि संवाद साधावा

• तुमच्या व्यवस्थापकाला: "माझ्यावर अतिभार आहे. आपण माझे प्राधान्यक्रम एकत्र पाहू शकतो का?"

• सहकारी: "खरंच कशी आहेस तू? तू थकलेली आहेस हे माझ्या लक्षात आले आहे."

• मत न बनवता जिज्ञासेने ऐका.

• व्यवस्थापक म्हणून: गोपनीयता पाळा आणि लवचीकता द्या.

• स्वतःला: "विश्रांती घेणे ही जबाबदारी आहे, कमकुवतपणा नव्हे."

सर्व 35 प्रकरणे · खऱ्या आयुष्यातील 183 कथा · मनासाठी 61 हिंदू श्लोक · सर्वांसाठी मानसशास्त्र – मानसिक आरोग्य मालिका