Source: # बोर्डाच्या परीक्षेपूर्वीची रात्र *कोटामधील सोळा वर्षांचा ईशान महिनोन्महिने दिवसाला चौदा तास अभ्यास करत होता. त्याच्या कोचिंगच्या शुल्कासाठी आई-वडिलांनी एक जमिनीचा तुकडा विकला होता. बोर्डाच्या परीक्षेच्या एक महिना आधी त्याचे गुण घसरले आणि तो आपण वाया गेलो…* कोटामधील सोळा वर्षांचा ईशान महिनोन्महिने दिवसाला चौदा तास अभ्यास करत होता. त्याच्या कोचिंगच्या शुल्कासाठी आई-वडिलांनी एक जमिनीचा तुकडा विकला होता. बोर्डाच्या परीक्षेच्या एक महिना आधी त्याचे गुण घसरले आणि तो आपण वाया गेलो आहोत असे म्हणू लागला. तो जेवण टाळायचा, कमी झोपायचा आणि त्याने मित्रांशी बोलणे बंद केले. सराव परीक्षेत त्याचे मन कोरे झाले आणि हात थरथरले. त्याने आईला सांगितले की त्याला आजारी वाटते आणि श्वास घेता येत नाही. तिने त्याला रेटून न्यायला सांगितले, "फक्त आणखी काही आठवडे." त्याच्या शाळेच्या समुपदेशिकेच्या लक्षात त्याचे घसरलेले गुण, गैरहजेरी आणि निराशेच्या टिप्पण्या आल्या. तिने झोप आणि मनःस्थितीबद्दल विचारले, संतुलित अपेक्षांबद्दल त्याच्या आई-वडिलांशी बोलली, आणि डॉक्टरांची भेट ठरवली, ज्यांनी चिंता आणि उदास मनःस्थितीसाठी मूल्यमापन केले. त्याच्या आई-वडिलांनी त्याला सांगितले की त्याचे मूल्य गुणपत्रिका नाही. आपण कधीकधी जागे होऊ नये असे वाटते असे तो म्हणाला, तेव्हा त्याचे वडील त्याच्यासोबत राहिले आणि त्यांनी स्थानिक आपत्कालीन सेवेला फोन केला. समुपदेशिकेचा आधार, हलके अभ्यासाचे वेळापत्रक आणि परत आलेली झोप यांसह ईशानने परीक्षा दिली. डॉक्टरांनी त्याच्या चिंतेवर आणि उदास मनःस्थितीवर उपचार केले, आणि निकाल निराशाजनक लागला तर इतर मार्ग आहेत यावर कुटुंबाचे एकमत झाले. त्याने नंतर आईला सांगितले की "गुणांपेक्षा तू जास्त महत्त्वाचा आहेस" हे ऐकल्यावरच त्याला श्वास घेता आला. तो थकलेला पण स्थिर होऊन परीक्षा हॉलमध्ये गेला. ### ते कसे ओळखावे - गुणांमध्ये अचानक घसरण, गैरहजेरी, माघार आणि मनःस्थितीत मोठे बदल. - चाचण्यांदरम्यान मन कोरे होणे किंवा शारीरिक पॅनिक. - अपुरी झोप, कमी भूक आणि सततचा थकवा. - अपयशी किंवा वाया गेलेले असण्याबद्दल, किंवा निराशेबद्दल बोलणे. - नाहीसे होण्याची किंवा मरण्याची कोणतीही इच्छा हे आपत्कालीन लक्षण आहे. ### ही कथा काय स्पष्ट करते परीक्षेचा ताण मदत करू शकतो, पण निराशेसह येणारी परीक्षेची हताशा वेगळी आहे आणि तिला लवकर मदतीची गरज असते, हे ही कथा दाखवते. गुणपत्रिका म्हणजे व्यक्तीचे निदान नव्हे. ### संभाव्य मूळ कारणे - अभ्यासाचा प्रचंड दबाव आणि पैसा किंवा प्रतिष्ठेशी बांधलेल्या कौटुंबिक अपेक्षा. - झोपेचा अभाव आणि विश्रांतीशिवाय अभ्यासाचे दीर्घ तास. - आधीपासून असू शकणारी चिंता किंवा नैराश्य. - समवयस्कांशी तुलना आणि कुटुंबाला निराश करण्याची भीती. ### काय करावे 1. लक्षणे लवकर लक्षात घ्या: गुण, झोप, मनःस्थिती, निराशेचे बोलणे. 2. दबाव कमी करा; कुटुंब म्हणून अपेक्षा पुन्हा ठरवा. 3. झोप, अन्न, हालचाल आणि विरामांचे रक्षण करा. 4. परीक्षेसारख्या परिस्थितीत सराव करा आणि शांत श्वासाची दिनचर्या शिकवा. 5. चिंता किंवा उदास मनःस्थिती टिकून राहिल्यास शाळेचा समुपदेशक आणि डॉक्टरांना भेटा. 6. स्वतःला इजा करण्याबद्दल किंवा आत्महत्येबद्दल बोलणे असल्यास त्याच्यासोबत राहा आणि स्थानिक आपत्कालीन क्रमांकाशी संपर्क साधा किंवा जवळच्या रुग्णालयात जा. ### कोणाचा सल्ला घ्यावा - लवकर आधार आणि परीक्षेतील सवलतींसाठी शाळेचा समुपदेशक. - फॅमिली डॉक्टर, मग चिंता किंवा उदास मनःस्थिती चालू राहिल्यास मानसोपचारतज्ज्ञ किंवा क्लिनिकल सायकॉलॉजिस्ट. - कामाचा भार समायोजित करण्यासाठी शिक्षक किंवा ट्युटर. - स्वतःला इजा करण्याच्या किंवा आत्महत्येच्या कोणत्याही विचारांसाठी आपत्कालीन सेवा किंवा रुग्णालय. ### काय करावे आणि काय करू नये **करा** | **करू नका** | तुमचे मूल गुणांपेक्षा जास्त महत्त्वाचे आहे असे सांगा. | चुलत भावंडांशी किंवा टॉपर्सशी तुलना करू नका. | झोप आणि जेवण नियमित ठेवा. | "फक्त रेटून ने" असे म्हणू नका. | विश्रांतीच्या दिवसांचे नियोजन करा. | प्रेम निकालांशी जोडू नका. | निराशेच्या शब्दांवर लक्ष ठेवा. | नाहीसे व्हावेसे वाटण्याच्या बोलण्याकडे दुर्लक्ष करू नका. | लवकर मदत घ्या. | त्याला रात्रभर अभ्यास करू देऊ नका. | ### कसे वागावे आणि संवाद साधावा - म्हणा: "तुझे मूल्य तुझा निकाल नाही. गुण कितीही आले तरी आमचे तुझ्यावर प्रेम आहे." - विचारा: "आत्ता सर्वांत कठीण भाग कोणता आहे?" आणि मग ऐका. - स्वर मृदू ठेवा; परीक्षेपूर्वी व्याख्याने टाळा. - निराशेच्या शब्दांना सोबत राहून प्रतिसाद द्या: "मी इथे आहे. मला आणखी सांग." - प्रयत्नांचे आणि विश्रांतीचे कौतुक करा. [सर्व 35 प्रकरणे](https://poonam.myadvisorfriend.com/mr/chapters/) · [खऱ्या आयुष्यातील 183 कथा](https://poonam.myadvisorfriend.com/mr/stories/) · [मनासाठी 61 हिंदू श्लोक](https://poonam.myadvisorfriend.com/mr/shlokas/) · [सर्वांसाठी मानसशास्त्र – मानसिक आरोग्य मालिका](https://poonam.myadvisorfriend.com/mr/) [myadvisorfriend@gmail.com](mailto:myadvisorfriend@gmail.com) · [Contact](https://poonam.myadvisorfriend.com/contact/) · [About](https://poonam.myadvisorfriend.com/about/) · [Privacy](https://poonam.myadvisorfriend.com/privacy/) · [Disclaimer](https://poonam.myadvisorfriend.com/disclaimer/) --- *Psychology for Everyone – A Mental Well Being Series* by Satish Zope · free to read · Contact: [myadvisorfriend@gmail.com](mailto:myadvisorfriend@gmail.com) · [About](https://poonam.myadvisorfriend.com/about/) · [Privacy](https://poonam.myadvisorfriend.com/privacy/) · [Disclaimer](https://poonam.myadvisorfriend.com/disclaimer/)