जेव्हा बाबा कोणीतरी दुसरेच झाले

दोन छोट्या स्ट्रोकनंतर शहात्तर वर्षांचे श्री. ओकाफोर लागोसमध्ये आपली मुलगी चिदिन्मा हिच्यासोबत राहत होते. गेल्या वर्षभरात ते संध्याकाळी गोंधळू लागले होते, कधीकधी ओरडायचे आणि घरकाम करणाऱ्या मुलीवर चोरीचा आरोप करायचे, आणि …

दोन छोट्या स्ट्रोकनंतर शहात्तर वर्षांचे श्री. ओकाफोर लागोसमध्ये आपली मुलगी चिदिन्मा हिच्यासोबत राहत होते. गेल्या वर्षभरात ते संध्याकाळी गोंधळू लागले होते, कधीकधी ओरडायचे आणि घरकाम करणाऱ्या मुलीवर चोरीचा आरोप करायचे, आणि इतर वेळी गप्प बसून राहायचे. त्यांचे शेजारी याला 'वेड' म्हणायचे.

चिदिन्मा लाजलेली आणि घाबरलेली होती. एका नातेवाइकाने एक प्रार्थनागृह सुचवले जिथे त्यांना 'एका शांत खोलीत' ठेवता येईल. ती जवळजवळ तयार झाली होती, तेव्हा परिचारक असलेला तिचा भाचा म्हणाला, 'थांब. कुलूपबंद खोली म्हणजे काळजी नाही.'

ते त्यांना डॉक्टरांकडे घेऊन गेले. त्यांना व्हॅस्क्युलर डिमेन्शियाचे निदान झाले. डॉक्टरांनी समजावले की वर्तनातील बदल हे एक लक्षण असू शकते, वेदना, तहान, आवाज आणि थकवा ते वाढवू शकतात, आणि मदतीचे मार्ग आहेत. चिदिन्मा संध्याकाळी शांत ठेवायला, रोज तीच दिनचर्या वापरायला आणि त्यांच्या वेदनेवर उपचार करायला शिकली. ती जुन्या फोटोंवर त्यांच्यासोबत बसायची आणि त्यांना साध्या कामांत मदत करू द्यायची.

वृद्ध दुष्परिणामांबद्दल संवेदनशील असल्यामुळे डॉक्टरांनी त्यांच्या औषधांचाही काळजीपूर्वक आढावा घेतला. आपले वडील ओझे आहेत असे चिदिन्माला वाटणे बंद झाले. ती आपल्या बहिणीला म्हणाली, 'ते अजूनही बाबाच आहेत, फक्त रस्ता वेगळा आहे. त्यांना आदर आणि प्रतिष्ठेची गरज आहे, आणि आपल्यालाही.'

ते कसे ओळखावे

• स्मृतिभ्रंश असलेल्या व्यक्तीमध्ये संध्याकाळचा गोंधळ, संशय किंवा अस्वस्थता.

• स्ट्रोक किंवा डोक्याच्या दुखापतीनंतर वर्तन किंवा व्यक्तिमत्त्वात अचानक बदल.

• वेदना, आवाज, तहान किंवा थकव्याने बिघडणारे वर्तन.

• कौटुंबिक लाज, आणि व्यक्तीला लपवण्याची किंवा कोंडून ठेवण्याची चर्चा.

• पडणे, भटकणे किंवा उपकरणांचा असुरक्षित वापर यांचा धोका.

ही कथा काय स्पष्ट करते

ही कथा व्हॅस्क्युलर डिमेन्शियासारख्या डिमेन्शियाच्या इतर कारणांबद्दल, तज्ज्ञांच्या मदतीची गरज असलेल्या वर्तनविषयक लक्षणांबद्दल, आणि वृद्धांचा आदर, समावेश आणि प्रतिष्ठा याबद्दलचे प्रकरणातील मुद्दे दाखवते.

संभाव्य मूळ कारणे

• स्ट्रोकनंतर मेंदूतील रक्तवाहिन्यांचे बदल.

• गोंधळ वाढवणारी वेदना, संसर्ग, भूक, तहान किंवा अपुरी झोप.

• गोंगाटाचा, अनोळखी किंवा गर्दीचा परिसर.

• औषधांचे दुष्परिणाम, कारण वृद्ध अधिक संवेदनशील असतात.

• कुटुंबातील कलंक आणि माहितीचा अभाव.

काय करावे

1. वर्तनात अचानक किंवा वाढत जाणारा बदल असल्यास वैद्यकीय मूल्यमापन करून घ्या.

2. वेदना, संसर्ग, श्रवण, दृष्टी आणि औषधांचे परिणाम तपासा.

3. शांत दिनचर्या, शांत संध्याकाळ आणि ओळखीच्या वस्तू ठेवा.

4. त्यांच्या क्षमतेला जुळणारे अर्थपूर्ण उपक्रम वापरा.

5. घर सुरक्षित करा आणि पडणे किंवा भटकणे टाळण्याचे नियोजन करा.

6. त्यांना कधीही कुलूपबंद किंवा कोंडून ठेवू नका; तज्ज्ञांची मदत आणि काळजीवाहकासाठी आधार मागा.

कोणाचा सल्ला घ्यावा

• मूल्यमापन आणि वैद्यकीय व्यवस्थापनासाठी फॅमिली डॉक्टर किंवा न्यूरोलॉजिस्ट.

• वर्तनविषयक लक्षणांसाठी मानसोपचारतज्ज्ञ किंवा वृद्धरोगतज्ज्ञ.

• सुरक्षितता आणि उपक्रमांसाठी ऑक्युपेशनल थेरपिस्ट किंवा फिजिओथेरपिस्ट.

• ते जखमी झाल्यास, अचानक अधिक गोंधळल्यास किंवा धोक्यात असल्यास आपत्कालीन सेवा किंवा रुग्णालय.

काय करावे आणि काय करू नये

कसे वागावे आणि संवाद साधावा

• हळुवार आवाज वापरा: 'बाबा, मी इथे आहे. सगळे सुरक्षित आहे.'

• आरोपांवर वाद घालू नका; भावनेला प्रतिसाद द्या: 'तुम्हाला तुमच्या वस्तूंची काळजी वाटते.'

• साधे पर्याय आणि छोटी वाक्ये द्या.

• चढलेले आवाज, घाई आणि गर्दी टाळा.

• त्यांना संपूर्ण इतिहास असलेल्या प्रौढासारखे वागवा.

सर्व 35 प्रकरणे · खऱ्या आयुष्यातील 183 कथा · मनासाठी 61 हिंदू श्लोक · सर्वांसाठी मानसशास्त्र – मानसिक आरोग्य मालिका